Uwagi do projektu ustawy o dostępności zamieszczonego na stronie Rządowego Centrum Legislacji w dn. 20 grudnia 2018 r.

Uwagi do projektu ustawy o dostępności
zamieszczonego na stronie Rządowego Centrum Legislacji w dn. 20 grudnia 2018 r.

21 stycznia 2019 r.

Szanowny Panie Ministrze !

Zbierając uwagi i działając w ramach ruchu organizacji i osób z niepełnosprawnościami skupionych wokół corocznego Kongresu Osób z Niepełnosprawnościami przekazujemy swoje uwagi w ramach konsultacji społecznych projektu ustawy o dostępności zamieszczonego na stronie Rządowego Centrum Legislacji w dn. 20 grudnia 2018 r.

 

Uwagi Ogólne do projektu ustawy 

 

  1. Przede wszystkim należy docenić wysiłek włożony w prace nad projektem oraz dużą wrażliwość z jaką został on przygotowany

 

Autorzy projektu zadbali nie tylko o wprowadzenie nowych pojęć i środków ochrony na wypadek niedopełnienia obowiązków dostępności, lecz zaproponowali szereg zmian w innych przepisach, które służyć mają zapewnieniu dostępności w różnych sferach życia.

Język projektu ustawy pozostaje w zgodzie ze standardami Konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami (KPON).

Uwagi do rozdziału 1 Przepisy ogólne

 

  1. Dostępność dla wszystkich osób z niepełnosprawnościami

Ustawa określa środki służące zapewnieniu dostępności z założenia wszystkim osobom z niepełnosprawnościami (art. 1). W rzeczywistości jednak jej treść koncentruje się w przeważającej mierze na zniesieniu barier dla osób, które doświadczają niepełnosprawności ruchowej, niepełnosprawności wzroku i w jakiejś części osobom niesłyszącym. Pomija osoby z niepełnosprawnością intelektualną, niepełnosprawnościami sprzężonymi, zaburzeniami psychicznymi oraz osoby komunikujące się z pomocą AAC.

 

Definicje (art. 2)

 

  1. Definicja bariery w projekcie jest szeroka i otwarta (sformułowanie „i inne”) zarazem różni się od jej ujęcia w KPON, gdzie mowa o barierach, które mogą pojawić się, a które wynikają również z relacji międzyludzkich (chodzi o m.in. postawy, świadomość, stereotypy, uprzedzenia, gotowość na nawiązanie kontaktu i relacji społecznych). Warto do niej dodać, po słowie w komunikowaniu się „i nawiązywaniu kontaktów społecznych”.

 

  1. Definicja dostępności w projekcie mówi m.in. o korzystaniu ze środków transportu, nowych technologii itd. „w sposób możliwie samodzielny”, tymczasem KPON wymaga podejmowania odpowiednich środków w zakresie dostępności, aby zapewnić osobom: niezależne życie i pełny udział we wszystkich sferach życia, nie zaś tylko: w sposób możliwe samodzielny.

 

  1. W definicji dostępności dodać po systemach informacyjno-komunikacyjnych określenie „form i sposobów komunikacji” podkreślając, że dla zapewnienia dostępności niezbędne jest również zapewnienie odpowiednich sposobów komunikacji (np. język migowy, AAC, ETR).

 

  1. Definicja usługi o charakterze powszechnym pomija usługi edukacyjne, społeczne, inne niż bankowe i ubezpieczeniowe usługi finansowe, usługi prawne, najmu i hotelarskie, restauracyjne, kulturalne, z zakresu rekreacji i sportu.
  2. Należy również wprowadzić definicję „uniwersalnego projektowania” poprzez wymienienie jego zasad. Przykładem może być definicja z „Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020”.

 

  1. W związku z naszymi uwagami istnieje również potrzeba wprowadzenia polskiego ustawodawstwa definicje Wspomagających i alternatywnych sposobów komunikacji (AAC) oraz Tekstu łatwego do czytania i zrozumienia (ETR). Definicje te mogą zostać zawarte albo w Ustawie o dostępności (w art. 2) albo w Ustawie o języku migowym i innych środkach komunikowania się. Postuluje się wprowadzenie następujących definicji:

 

a) Tekst łatwy do czytania i zrozumienia – sposób formułowania przekazu tekstowego, przeznaczony dla osób z niepełnosprawnością intelektualną lub mających problemy z czytaniem i rozumieniem, obejmujący zarówno dobór słów, sposób formułowania zdań, jak i kompozycję tekstu, rodzaj i rozmiar użytej czcionki, użycie odpowiednich ilustracji lub symboli.

 

b) Wspomagające i alternatywne sposoby komunikacji – wspierające lub zastępujące mowę środki i formy porozumiewania się, w szczególności wykorzystywanie urządzeń z syntezatorem głosu lub nagranymi komunikatami, tablic lub książek komunikacyjnych z literami lub piktogramami.

 

Zakres podmiotowy ustawy

 

  1. Zakres podmiotowy nie jest do końca zrozumiały i wystarczający. Obejmuje:
  • jednostki sektora finansów publicznych
  • inne państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej
  • inne, niż jednostki sektora finansów publicznych, osoby prawne utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemającym charakteru przemysłowego ani handlowego (jeżeli istnieje odpowiednie majątkowe lub organizacyjne powiązanie z jednostkami sektora finansów publicznych lub innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi)
  • podmioty niepubliczne w zakresie zadań publicznych realizowanych z udziałem środków publicznych.

a) Po pierwsze, odnośnie do art. 3 ust. 2 to ustawą powinny być objęte wszystkie podmioty realizujące zadania publiczne, a nie tylko te, które realizują je z udziałem środków publicznych. Dotyczy to na przykład kształcenia na poziomie wyższym przez prywatne uczelnie czy świadczenia usług zdrowotnych przez prywatne przychodnie.

b) Po drugie, w katalogu brakuje wielu prywatnych podmiotów świadczących usługi w celu zaspokojenia potrzeb o charakterze powszechnym, w dużej mierze względem osób z niepełnosprawnościami, czyli podmiotów świadczących usługi zdrowotne i społeczne (prywatne zoz-y, prywatne poradnie psychologiczno‑pedagogiczne, prywatne dps-y, prywatne ośrodki dziennego pobytu itd.). Nie objęcie obowiązkiem zapewnienia dostępności sprawi jeszcze większe „wypchnięcie” zwłaszcza usług społecznych poza sferę publiczną, nie zobowiązaną do zapewnienia dostępności.

c) Nie wskazano również na dostawców energii elektrycznej, gazu, wody, odbioru nieczystości. Warto też dodać dostawców internetu oraz nadawców radiowych i telewizyjnych, w tym oferujących usługi w internecie.

d) Niewątpliwie trudnym zagadnieniem jest, w jakim zakresie zobowiązać do zapewnienia dostępności przez inne prywatne podmioty świadczące usługi o charakterze powszechnym, tj. z zakresu handlu i usługi finansowe, pocztowe, telekomunikacyjne, transportowe, kulturalne. Zobowiązanie każdego sklepu, oddziału banku, agenta ubezpieczeniowego, punktu pocztowego i każdego pojazdu do przewozu osób do zapewnienia pełnej dostępności sprawi, że będzie ono przede wszystkim niemożliwe do realizacji w praktyce lub wyeliminuje z obrotu małe i niezamożne podmioty.

 

e) Zarazem korzystanie przez ustawodawcę przy określeniu innych, niż publiczne, podmiotów zobowiązanych do zapewnienia dostępności – z katalogu, jakim posługuje się ustawa o zamówieniach publicznych (tj. podmiotów utworzonych w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemającym charakteru przemysłowego ani handlowego) prowadzi do paradoksów, że zobowiązane do dostępności w myśl ustawy będą np. wszystkie osp, czy wiele podmiotów ekonomii społecznej, zaspokajających inne potrzeby, niż o charakterze przemysłowym lub handlowym.

  1. W zakresie art.3 ust.2 w stosunku do wykonawców zadań zlecanych i powierzanych (w tym niewielkich organizacji pozarządowych) należy zapewnić odpowiednio długi okres dostosowawczy oraz rozwiązania finansowe umożliwiające wdrożenie dostępności (np. w ramach budżetu zadań zlecanych lub odrębny mechanizm, vide „Wytyczne w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020”).

 

Ramowe zadania, kategorie dostępności i minimalne wymagania.

 

  1. 4 zawiera jednocześnie przykładowe wymienienie ramowych zadań związanych z zapewnieniem dostępności (ust. 1) oraz wprowadza kategorie dostępności wraz z minimalnymi wymaganiami (ust.2).

Skoro ust. 1 mówi o pewnych ramowych zadaniach podmiotów zobowiązanych do zapewnienia dostępności to brzmienie ust. 1 nie powinno brzmieć, iż podmioty …. są zobowiązane „do zapewnienia dostępności w szczególności przez” lecz, że są po prostu „zobowiązane do” … Sama realizacja ust. 1 nie stanowi jeszcze zapewnienia dostępności.

  1. W ust. 1 pkt. 2 należy ująć także produkty obok obiektów, informacji i usług. Ponadto, posługiwanie się pojęciem „dostęp do” zamiast (na przykład) „dostępność” może być mylące lub niewystarczające. W przypadku usługi można mówić o dostępie do niej (dostęp do informacji o usłudze, dostęp do budynku i pomieszczenia, gdzie usługa jest świadczona), jak i dostępności samej usługi (czy można z niej skorzystać). Dalej, celem nie powinno być usuwanie barier tylko od razu zapewnienie dostępności od początku. Zresztą kiedyś był przepis, który kazał budować podjazdy, zamiast myśleć o rozwiązaniach bezschodowych. Zatem być może brzmienie tego punktu mogłoby być następujące:

2) zapewnienie dostępności obiektów, informacji, produktów i usług, w tym usuwanie barier, a także zapobieganie ich powstawaniu;”.

Można też zauważyć, że pojęcie „obiekt” jest nieprecyzyjne. Być może chodziło o obiekty architektoniczne, budynki wraz z ich otoczeniem (drogą dotarcia)?

  1. W ust. 2 pkt 1 brakuje rozwiązania analogicznego do tego z lit. a (dotyczącego osób z niepełnosprawnością ruchową), które dotyczyłoby fizycznego dostępu „co najmniej do tych pomieszczeń budynku, w których odbywa się obsługa klientów lub interesantów” dla osób słabowidzących (oznaczenia kontrastowe, oznaczenia na przezroczystych szybach itp.) oraz niewidomych (brak barier na „ścieżce dotarcia”, dostępne panele wind, domofonów, wideofonów drzwiowych, bramnych, informacja brajlowska na kondygnacjach itp.). To dużo więcej niż „uzyskanie informacji na temat poszczególnych pomieszczeń w budynku oraz miejsca położenia tych pomieszczeń w budynku” z lit. b.

Być może w lit. a można by było dodać także osoby niewidome i słabowidzące (brzmi to lepiej niż „osoby z niepełnosprawnością wzroku”).

  1. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b. Należy zamienić „niedowidzącej” na „słabowidzącej”.
  2. 4 ust. 2 pkt 2 (dostępność cyfrowa) lit. c. Dokumenty elektroniczne i multimedia powinny być wszystkie dostępne (jak w lit. b aplikacje mobilne i stacjonarne), a nie tylko te zamieszczone na stronie internetowej. Dokumenty elektroniczne rozsyła się mejlami, przekazuje na nośnikami, multimedia odtwarza się w miejscach publicznych itp. Zatem powinny to być „dokumenty elektroniczne i multimedia tworzone lub współtworzone przez dany podmiot”.
  3. Jednocześnie warto zauważyć, że termin „tworzone lub współtworzone przez dany podmiot” jest niedoskonały. Na przykład, gdy podmiot nie tworzy samodzielnie (aplikacji mobilnej itp.), ale zleca jej wykonanie. Należy poszukać innego sformułowania.
  4. W tym samym punkcie (ust. 2 pkt 2) brakuje:
  • litery d, która odnosiłaby się do automatów typu biletomaty, numerkomaty, infokioski itp.,
  • litery e, która odnosiłaby się do informacji wizualnej prezentowanej na ekranach, telebimach itp. (chodzi przede wszystkim o kontrast, brak błysków wywołujących ataki padaczki, tekst łatwy do czytania i rozumienia itp.).
  1. Minimalne wymagania są w dużym stopniu powiązane z niepełnosprawnością ruchową oraz wzroku; w mniejszym zakresie uwzględniają potrzeby osób niesłyszących, a w ogóle pomijają potrzeby osób z niepełnosprawnością intelektualną, autyzmem, niepełnosprawnościami sprzężonymi lub zaburzeniami psychicznymi.
  2. W art. 4 ust. 2 pkt 3, lit. a powinno być chyba „formach” a nie „formatach”.
  3. W art. 4 ust 2 pkt. 3 należy rozszerzyć zakres kategorii „dostępność informacyjna” i nadać jej nazwę „Dostępność komunikacyjno-informacyjna”. W zakresie dostępności informacyjno-komunikacyjnej należy zawrzeć również:

a) „umożliwienie komunikowania się z podmiotem za pomocą wspomagających i alternatywnych sposobów komunikacji, o których mowa w ustawie o języku migowym i innych środkach komunikowania się, w szczególności zapewnienie dogodnych warunków do korzystania z urządzeń z syntezatorem mowy lub nagranymi komunikatami, możliwości korzystania z tablic oraz książek komunikacyjnych, zawierających piktogramy lub litery”

 

W zależności od podjętej decyzji umieszczenia definicji ETR i AAC albo w Ustawie o dostępności albo w Ustawie o języku migowym i innych środkach komunikowania się zależy umieszczenie w/w obowiązku,
albo w w/w brzmieniu w Ustawie o dostępności (w art. 4 ust 2 pkt. 3), albo w formie odwołania się do obowiązku umieszczonego w Ustawie o języku migowym i innych środkach komunikowania się.

b) „umieszczenie informacji o dostępności danego podmiotu na stronie internetowej podmiotu”

 c) „zapewnienie informacji o zakresie działalności danego podmiotu oraz informacje o sposobie uzyskania szczegółowych informacji w formie dostępnej na stronie internetowej podmiotu”

 d) „zapewnienie w razie potrzeby wydłużonego czasu obsługi”

 

  1. Należałoby rozważyć dostępność środowiskową przez którą należałoby rozumieć kształtowanie przyjaznego otoczenia w szczególności dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, osób starszych (zwłaszcza z chorobami neurodegeneracyjnymi), osób z zaburzeniami psychicznymi i z niepełnosprawnościami sprzężonymi (vide: Przestrzeń Publiczna Przyjazna Seniorom, https://www.rpo.gov.pl/sites/default/files/Poradnik_Przestrzen_publiczna_przyjazna_seniorom_2015.pdf)

 

 

  1. Delegacje ustawowe w art. 4 ust. 4-7.

Należy zwrócić uwagę, żeby akty wykonawcze nie dublowały istniejących już częściowych regulacji z zakresu dostępności.

Art. 4 ust. 6 (delegacja do rozporządzenia dotyczącego dostępności transportowej). Jeśli mówimy o dostępności usługi, a tak jest w przypadku usług transportowych, to dostępność to nie tylko „zestaw technicznych wymagań”, ale także odpowiednie procedury, sposób zachowania personelu. Przykładowo może to dotyczyć obsługi osoby na wózku wsiadającej do pociągu, do czego jest wymagane wykorzystanie podnośnika sterowanego przez personel (obecny przykład z PKP Intercity). Przykładem jest dostępna usługa lotnicza, która składa się w 90% z obsługi, a tylko w 10% z rozwiązań technicznych. Czyli należałoby dodać „zestaw procedur obsługi osób z niepełnosprawnościami” (na przykład taka robocza propozycja).

 

Uwagi do rozdziału 2 Koordynacja dostępności 

  1. Raport o stanie dostępności w początkowym okresie warto by był przekazany po roku, następnie po 2 latach, a w przyszłości po 4 latach.
  2. W art. 10 określono podmioty, które mogą zgłaszać kandydatów do Rady. Wydaje się, że Rada Dialogu Społecznego ma zupełnie inną rolę, nie pasującą do tego kontekstu i warto ją usunąć. Natomiast warto włączyć Radę Języka Migowego.
  3. W artykule nie przewidziano uprawnienia dla organizacji pozarządowych, w tym organizacji członkowskich do zgłaszania swoich kandydatów i kandydatek, co należy uzupełnić.
  4. 10 ust. 4 pkt 6. Wydaje się, że Prezes PFRON-u należy do centralnych organów administracji rządowej, więc mieści się w pkt. 1 („organy administracji rządowej”).
  5. 10 ust. 4 pkt 8. Wydaje się, że termin „inne podmioty istotne w kontekście zadań Rady” jest bardzo nieprecyzyjny. Później podmioty zgłaszające będą się zastanawiać, czy są istotne. Z kolei dla ważności formalnej zgłoszenia Ministerstwo również będzie musiało podejmować niebanalne decyzje co do istotności zgłaszającego. Może przedstawić zamkniętą listę, a później ewentualnie uzupełnić?
  6. Opis Rady nie zawiera też wymagań odnośnie składu, w tym zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc dla osób z niepełnosprawnościami. Oba elementy
    – zgłaszania i reprezentacji – są wymagane przez Konwencję o prawach osób z niepełnosprawnościami. Zgodnie z Uwagami Ogólnymi (General Comments) do art. 33 co najmniej połowa Rady powinna składać się z osób z niepełnosprawnościami. Analogicznie jeśli grupa docelowa byłaby szersza
    – to z przedstawicieli i przedstawicielek grupy docelowej.
  7. Liczba członków Rady jest chyba zbyt duża. Tak duże ciało będzie trudne do zarządzania. Być może celowe byłoby zmniejszenie ich liczby do połowy, to jest 25 osób.
  8. Art 10 ust. 12 (Przewodniczący Rady). Skoro Rada ma wspierać i doradzać ministrowi właściwemu ds. rozwoju regionalnego, to lepszym rozwiązaniem byłoby, gdyby minister właściwy nie był Przewodniczącym Rady. Można Przewodniczącego wybrać na spośród członków i członkiń (jak na przykład w Krajowej Radzie Konsultacyjnej ds. Osób Niepełnosprawnych) lub wprost zapewnić, że funkcję tę pełni osoba reprezentująca środowisko osób z niepełnosprawnościami lub szerzej grupy docelowej odbiorców dostępności (jak na przykład w Komisji Ekspertów ds. Osób z Niepełnosprawnością przy RPO), najlepiej osoba z niepełnosprawnością. W najgorszym wypadku osoba z niepełnosprawnością powinna być współprzewodniczącym lub współprzewodniczącą.
  9. Art 11 (koordynator ds. dostępności) ust. 2 (zadania). Koordynator raczej nie powinien (osobiście) wspierać osób z niepełnosprawnościami w dostępie i korzystaniu z usług świadczonych przez organ (pkt 1). To zadanie całego danego urzędu. Głównym jego zadaniem powinna być koordynacja wewnątrz urzędu w zakresie zapewnienia dostępności. W zadaniach warto też odnieść się do przygotowania raportu ds. dostępności oraz (jeśli dotyczy) certyfikacji. Można też poszerzyć zadania o inicjowanie działań w zakresie dostępności itp.
  10. 11 ust. 2 pkt 2 (plan działania na rzecz poprawy dostępności organu). Ten ważny dokument jest wymieniony wyłącznie przy okazji zadań koordynatora ds. dostępności. Warto go wymienić wcześniej analogicznie do raportu ds. dostępności. Powinien to być obowiązek organu, a nie koordynatora. Nie określono też terminu opracowania tego dokumentu, powiązania z raportem ds. dostępności ani trybu opracowania (choć być może to ostatnie jest nadmiarowe). O planie jest tylko mowa w liście warunków koniecznych do uzyskania certyfikatu dostępności (art. 14 ust. 5 pkt 2). Podmioty obowiązane w obydwu regulacjach są tożsame. Można zatem domniemywać, że plan działania jest obowiązkowy dla tych podmiotów.
  11. Art. 11 ust. 2 pkt 3 (współpraca z organizacjami działającymi na rzecz osób z niepełnosprawnościami). Jeśli grupa docelowa byłaby szersza, to można poszerzyć ten punkt o organizacje działające na rzecz seniorów czy organizacje działające (wprost) na rzecz dostępności.

Uwagi do rozdziału 3 System akredytacji i certyfikacji  

  1. Ponadto proponowany system akredytacji tworzy nowy odrębny system akredytacji, nie współgrający z już istniejącym w Polsce. Polskie Centrum Akredytacji jest krajową jednostką akredytującą upoważnioną do akredytacji jednostek oceniających zgodność na podstawie ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1398 ze zm.). Tymczasem w projektowanej ustawie pojawia się PFRON, który nie ma odpowiednich kompetencji, by udzielać akredytacji. Dla spójności systemu prawnego akredytację jednostek certyfikujących dostępność należy umieścić z PCA. Będzie to miało także znaczenie na przyszłość, gdy wdrażana będzie dyrektywa o dostępności towarów i usług oraz akredytacja w tym obszarze. Jest tu wskazane PCA jako jednostka akredytująca. Należy uniknąć sytuacji, gdy od pewnego momentu będą dwie jednostki akredytujące w podobnych obszarach: PCA i PFRON. Co więcej
    – należy bardzo poważnie rozważyć, czy zaproponowany mechanizm certyfikacji jest możliwy do wdrożenia w Polsce. Podmiotów zobowiązanych do poddania się certyfikacji jest kilkaset tysięcy, a podmiotów certyfikujących nie ma wcale i nie wiadomo, kiedy i ile ich będzie.

 

  1. Art. 12 (Akredytacja) ust. 2 (kryteria dostępu). Wyrażamy wątpliwość, czy charakter kryteriów dostępu, ich przybliżenie nie powinny być wymienione w ustawie? Czy taka redakcja przepisu ust. 2 i ust. 16 (delegacja do rozporządzenia) jest zgodna z zasadami legislacji?
  2. Art. 13 (Akredytacja) ust. 5 (niestosowanie KPA). Jaka jest przesłanka wyłączenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego? Wydaje się, że całe postępowanie o przyznanie akredytacji powinno podlegać kontroli sądów administracyjnych.
  3. Art. 14 (Certyfikacja) ust. 8 (opłata certyfikacyjna). Opłata certyfikacyjna jest należna jedynie w przypadku wydania certyfikatu dostępności. Będzie to powodować, że podmioty akredytowane nie będą zainteresowane odmową certyfikacji, gdyż wówczas ich praca będzie bezpłatna. Można rozważyć mechanizm jak przy badaniach technicznych samochodów: każde badanie podlega opłacie, także to, które kończy się negatywnie dla wnioskodawcy.
  4. Art. 15 określa kary administracyjne nakładane na podmioty nie posiadające certyfikatu dostępności. Ust. 5 odnosi się do ustawy, która nie została jeszcze uchwalona i jej kształt nie jest pewny. Czy nie należałoby wskazać innego mechanizmu wyliczania kary?

Uwagi do rozdziału 4 Postępowanie skargowe 

  1. Art. 18 (Postępowanie skargowe) ust. 2 (wniosek o zapewnienie dostępności). Wyrażamy wątpliwość, czy osoby z niepełnosprawnościami, których funkcjonowanie zależy od organów (na przykład dostęp do świadczeń, dostęp do dofinansowań, gdzie kryteria dostępu są „miękkie”), będą zainteresowane wchodzeniem w spór. Z organem, od którego zależą. Podobnie osoby z niepełnosprawnością psychiczną mogą nie być w stanie osobiście walczyć o swoje prawa. Analogicznie osoby z niepełnosprawnością intelektualną, które nie są ubezwłasnowolnione. Koniecznie należy rozszerzyć możliwość wnioskowania o zapewnienie dostępności co najmniej dla organizacji pozarządowych.
  2. Art. 18 tworzy mechanizm wnioskowo-skargowy, którego jednym z elementów jest wydanie nakazu zapewnienia dostępności. Taki nakaz wydaje prezes PFRON. Przepis nie przewiduje jednak, co się zdarzy w sytuacji, gdy stroną będzie sam PFRON lub jednostka nadrzędna, to znaczy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Nikt nie powinien być sędzią we własnej sprawie, więc być może w takich sytuacjach adresatem skargi powinno być Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju.
  3. Ustawa nie zawiera, co zrozumiałe, zamkniętego katalogu dostosowań, a jedynie minimalne wymagania. Jednocześnie jednak art. 18 wprowadza możliwość wnioskowania o zapewnienie dostępności wraz z procedurą skargową w zakresie dostępności architektonicznej, cyfrowej lub informacyjnej. Może w przypadku ostatecznie nakładania sankcji za niezapewnienie dostępności należałoby odwołać się wyraźnie do art. 4 ust.2 (minimalnych wymogów).

 

Uwagi do rozdziału 5 Zmiany w przepisach obowiązujących

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego:

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji:

 

  1. W art. 22 wprowadzane są nowe limity usług dostępnościowych. Jednakże proponowany zapis nie obejmuje tłumaczeń na język migowy. Nie gwarantuje też, że nadawcy nie będą interpretować tego zapisu jako możliwości zapewnienia wyłącznie napisów, jako najtańszej usługi. Dyskusje na temat interpretacji zapisów ustawy o radiofonii i telewizji toczą się od wielu lat, czego efektem jest rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji określające limity na poszczególne usługi. Dlatego w tym przepisie koniecznie należy doprecyzować wymagania wobec nadawców.

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych:

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe:

  1. 24 (Zmiany w ustawie Prawo bankowe). Wydaje się, że nie ma potrzeby zawierania w formach dostępnych nagrań audio.

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami:

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta:

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych:

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie:

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym:

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami:

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

 

Uwagi do zmian w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji

 

Uwagi do rozdziału 6 Przepisy przejściowe i końcowe

 

INFORMACJE DODATKOWE

Uwagi w ramach konsultacji społecznych projektu ustawy o dostępności zamieszczonego na stronie Rządowego Centrum Legislacji w dn. 20 grudnia 2018 r. przygotowane przez ruchu organizacji i osób z niepełnosprawnościami skupionych wokół corocznego Kongresu Osób z Niepełnosprawnościami (PDF)
Projekt ustawy o dostępności zamieszczony na stronie Rządowego Centrum Legislacji w dn. 20 grudnia 2018 r. https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12319302
Projekt ustawy o dostępności do ściągnięcia

(DOC 230 KB)

https://www.miir.gov.pl/media/66305/Projekt_ustawa_o_dostepnosci_nastrone_28112018.doc
Projekt Ustawy o dostępności z 23.11.2018 r.

W PJM

Uzasadnienie do projektu ustawy o dostępności (DOC 106 KB) https://www.miir.gov.pl/media/66732/Uzasadnienie_ustawy_dostepnosc_28112018.doc
Uzasadnienie do projektu ustawy o dostępności w PJM