Stanowisko Komitetu Praw Osób Niepełnosprawnych w sprawie aborcji z powodu niepełnosprawności płodu

Październik 12, 2016

W związku z toczącą się w naszym kraju (a także na naszym profilu) dyskusją na temat prawnych regulacji związanych z dopuszczalnością aborcji prezentujemy przetłumaczony na język polski fragment publikacji „Reproductive Justice, Public Policy, and Abortion on the Basis of Fetal Impairment: Lessons from Internation al Human Rights Law and the Potential Impact of the Convention on the Righs of Persons with Disabilities” autorstwa Carole J. Petersen prezentujący stanowisko Komitetu Praw Osób Niepełnosprawnych w tym zakresie. Komitet uznaje za niezgodne z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych zróżnicowanie w warunkach dopuszczalności aborcji wynikające z niepełnosprawności płodu.

Ściągnij dokument w formacie .docx:

Stanowisko Komitetu Praw Osób Niepełnosprawnych w sprawie aborcji z powodu niepełnosprawności płodu

 

Przetłumaczony na językpolski fragment publikacji „Reproductive Justice, Public Policy, and Abortion on the Basis of Fetal Impairment: Lessons from Internation al Human Rights Law and the Potential Impact of the Convention on the Righs of Persons with Disabilities” autorstwa Carole J. Petersen.

KPON–Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych

Komitet–KomitetPrawOsób z NiepełnosprawnościamiCommittee on the Rights of Persons with Disabilities –

NGO – Organizacja Pozarządowa (Non-Governmental Organization)

CRR – Centrum ds. Praw Reprodukcyjnych

PP – Partia Ludowa (Popular Party)

UN – ONZ

Stanowisko Komitetu Praw Osób Niepełnosprawnych w sprawie aborcji z powodu niepełnosprawności płodu

Międzynarodowy proces sprawozdawczości z realizacji Konwencji jest nadzorowany przez Komitet, panel niezależnych ekspertów ds. praw osób niepełnosprawnych z całego świata, którzy działają w ramach swoich uprawnień[1].

Kiedy państwo ratyfikuje KPON, rząd jest zobowiązany do złożenia kompleksowego „Wstępnego Sprawozdania” realizacji traktatu w ciągu dwóch lat powstawania Państwa – Strony[2].

Raport początkowy ma opisywać zarówno postępy w realizacji, jak również wszelkie bariery uniemożliwiające pełną zgodność z traktatem[3]. Organizacje pozarządowe (NGO) często prezentują swoje stanowisko, gdy Komitet przygotowuje swoją „Listę zagadnień”, oficjalny dokument żądający uzupełniających informacji ze strony – państwa, na tematy, które nie zostały uwzględnione we „Wstępnym Raporcie” lub które, zdaniem Komitetu, nie zostały odpowiednio rozwiązane[4].

NGO również regularnie zgłasza”różne alternatywy” lub „kontrsprawozdania – pozostawione gdzieś w cieniu, pomocnicze” które komentują oficjalne raporty i wykazują rządowe niedopełnienie obowiązków[5].

Kiedy cała dokumentacja zostanie złożona i zazwyczaj opublikowana na stronie internetowej Komitetu, to zostaje przeprowadzone publiczne sprawdzenie, wgląd do wstępnego raportu państwa i zagadnień „Uwag Końcowych”, które monitorują, doradzają rządowi wszelkie działania, sugestie niezbędne dla właściwej realizacji traktatu[6]. Proces jest dialogiem pomiędzy Komitetem, a rządową delegacją reprezentującą Stronę – Państwa.

Komitet jest bardzo staranny w formułowaniu swoich zaleceń stosując język dyplomatyczny. Chociaż Komitet nie może zmusić rządu do zastosowania się do zaleceń, to społeczeństwo może użyć Uwag Końcowych by wywrzeć nacisk na prawo i polityczne reformy na szczeblu krajowym[7].

Komitet rozpoczął działania w roku 2008, krótko po tym jak dwudzieste państwo złożyło dokument ratyfikacyjny KPON i związku z tym weszła ona w życie jako wiążący wielostronny traktat[8]. Wstępny Raport z Hiszpanii na temat wdrożenia KPON został zgłoszony w roku 2010 i był drugim raportem państwa, który został poddany przeglądowi przez Komitet[9]. Hiszpania służy jako poglądowe studium przypadku potencjalnego wpływu procesu sprawozdawczego KPON, ponieważ hiszpański rząd próbował ograniczyć dostęp kobiet do legalnej aborcji wkrótce po przeglądzie Wstępnego Raportu Komitetu.

W roku 1985 Hiszpania zalegalizowała aborcję pod pewnymi warunkami włączając w to niepełnosprawność płodu[10]. W roku 2009, pod rządami Socjalistycznej Partii, rząd dokonał przeglądu prawa aborcji. Ten proces doprowadził do bardziej liberalnej ramy legislacyjnej, która została przyjęta w roku 2010[11].

Zgodnie z art 14 ustawy z roku 2010, która nadal obowiązuje, ciąża może być zgodnie z prawem rozwiązana w ciągu pierwszych czternastu tygodni na żądanie kobiety w ciąży, pod warunkiem, że otrzyma ona możliwość konsultacji, doradztwa zgodnie z art 17 (2) i 17 (4), i zaczeka co najmniej trzy dni po konsultacji przed dokonaniem aborcji[12]. Szacuje się, że 90% wszystkich aborcji od roku 2012 zostało dokonanych na mocy tego przepisu, w czasie pierwszych 14 tygodni ciąży.[13] Jednakże, art. 15 ustawy z roku 2010, „Przerywanie ciąży ze względów zdrowotnych” postanawia, że ciąża może być przerwana ze „względów medycznych” w terminie późniejszym trwania ciąży, pod następującymi warunkami:

  • Przed 22 tygodniem ciąży, jeżeli życie kobiety, czy jej zdrowie jest poważnie zagrożone, potwierdzone przez medycznych specjalistów nie biorących udziału ani nienadzorujących przebiegu aborcji
  • Przed 22 tygodniem ciąży, pod warunkiem, że jest ryzyko poważnych anomalii płodowych, co znajduje potwierdzenie przez dwóch medycznych specjalistów niezaangażowanych w przebieg aborcji
  • W przypadku anomalii płodu niesprzyjających życiu, wad rozwojowych płodu, co zostało potwierdzone przez medycznych specjalistów niezaangażowanych w proces aborcji lub kiedy płód cierpi na szczególnie poważną, nieuleczalną chorobę, która zostaje potwierdzona przez Komisję Medyczną.[14]

Zatem zgodnie z ustawą z roku 2010, „ryzyko poważnych nieprawidłowości płodu” automatycznie rozszerza okres przeprowadzenia aborcji zgodnie z prawem o 8 tygodni. Co więcej, aborcja może być legalnie przeprowadzona w dowolnym momencie ciąży jeżeli Komisja Medyczna potwierdzi, że „płód cierpi na szczególnie poważną chorobę, która jest nieuleczalna”[15].

Chociaż hiszpański rząd przygotowywał swój Wstępny Raport dla KPONw mniej więcej tym samym czasie kiedy zostało ustanowione prawo aborcyjne z 2010 roku, to wstępny raport wynikający z realizacji KPON nie wzmiankuje o toczących się reformach w ramach hiszpańskiego prawa do aborcji[16]. Hiszpański Raport Wstępny nie wspomina o wyjątku do aborcji opartym na gruncie niepełnosprawności płodu , chociaż to było częścią hiszpańskiego prawa od roku 1985[17].

Ta kwestia była, jednakże podnoszona przez hiszpańską NGO – wskazaną przez hiszpański rząd jako niezależny, monitorujący organ do wdrażania ustaleń KPON[18]. Jej alternatywny raport dla KPON ukazał prawo ds. aborcji z 2010 roku używając terminu „eugenicznej aborcji” do opisu tych aborcji, które są dozwolone z uwagi na niepełnosprawność płodu[19].

Ten alternatywny raport został poddany przeglądowi Komitetu, który w dalszej części użył „Listy Zagadnień” – mechanizmu który dostarcza więcej informacji, zobowiązując rząd Hiszpanii żeby:

[D]ostarczył informacji na temat nowego Fundamentalnego Aktu 2/2010 z dnia 3 marca 2010 na temat seksualnego i rozrodczego zdrowia i dobrowolnego przerywania ciąży, w szczególności dłuższego czasu ograniczającego pozwolenie na przerywanie ciąży, kiedy płód jest poważnie chory. Czy Rząd Hiszpanii rozważa to jako zgodne z [A] rtykułem 4, pragraf1(d), Konwencji?[20]

Warto zauważyć, że Komitet nie zażądał tej informacji zgodnie z Artykułem 10, który zapewnia prawo do życia, nie odnosi się też do nienarodzonego dziecka, co zostało wyżej przedyskutowane, nie akcentuje również kwestii aborcji dokonanej ze względu na niepełnosprawność[21]. Komitet zwrócił się o informacje zgodnie z Artykułem 4, który opisuje „ogólny obowiązek” państw które ratyfikują KPON[22]. W szczególności Artykuł 4 zobowiązuje Strony – Państw do „zagwarantowania i promowania pełnej realizacji praw człowieka i fundamentalnej wolności dla wszystkich osób niepełnosprawnych bez dyskryminacji jakiegokolwiek rodzaju na bazie niepełnosprawności”[23] atakże do „powstrzymania się od angażowania w jakikolwiek akt niezgodny z obowiązującą Konwencją i do zobowiązania się, że publiczne władze i instytucje będą działać w zgodzie z obowiązującą Konwencją”[24].

W związku z tym Komitet w sposób dorozumiany, domyślny kategoryzuje ustawę, która ułatwia przerywanie ciąży w przypadkach niepełnosprawności płodu jako dyskryminującą, pomimo braku jakiegokolwiek odniesienia do nienarodzonych jako”posiadaczy praw” na mocy traktatu.

W odpowiedzi, hiszpański rząd potwierdził, że aborcja mogłaby być prawnie dopuszczalna w bardziej zaawansowanej ciąży w przypadkach niepełnosprawności płodu, ale jednocześnie wyjaśnił, że kobieta mogłaby otrzymać wsparcie, w przypadku gdyby podjęła decyzję o kontynuacji ciąży[25]. Rząd Hiszpanii również przypomniał Komitetowi, że KPON nie wymaga od rządu, by chronił życie przed narodzeniem[26].

Zgodnie z poprzednim prawem międzynarodowym, Artykuł 10 KPON milczy na ten temat, pozostawiając każdemu państwu, kwestię określenia, kiedy życie zaczyna się- zgodnie z konstytucją państwa i zasadami prawnymi[27]. Jednak zdaniem członków Komitetu, Artykuł był szczególnie nieistotny – bo nie poszukiwał informacji dotyczących legalności aborcji, lecz odnosił się do odmiennego traktowania ciąż z uwagi na niepełnosprawność płodu.

Podczas publicznego wysłuchania Wstępnego Raportu w Hiszpanii, członek Komitetu poruszył znowu tę kwestię, pytając dlaczego legalny okres aborcji był dłuższy w przypadkach niepełnosprawności płodu[28]. Nie otrzymawszy satysfakcjonującej odpowiedzi, Komitet zawarł stosowne oświadczenie w swoich Uwagach Końcowych Wstępnego Raportu:

Komitet wskazuje ustawy 2/2010 z dnia 3 marca 2010 roku w sprawie seksualnego i rozrodczego zdrowia, które dekryminalizują, czynią legalnymdobrowolne przerwanie ciąży, zezwalając na przerwanie ciąży do 14 tygodnia i włącza w to dwa wyjątkowe przypadki w których czas ograniczający aborcję jest wydłużony z uwagi na niepełnosprawność płodu: aż do [dwudziestego – drugiego] tygodnia ciąży o ile istnieje „ryzyko poważnych anomalii płodu” i wykraczające poza tydzień [dwudziesty drugi] kiedy, między innymi, „niezwykle poważna i nieuleczalna choroba zostanie wykryta u płodu”. Komitet również zauważa wyjaśnienia przedstawione przez stronę – państwa na utrzymanie takiego rozróżnienia. Komitet zaleca, aby strona – państwa zniosła rozróżnienia dokonane w ustawie 2/2010 w okresie dozwolonym przez prawo, wewnątrz której ciąża może być rozwiązana wyłącznie w oparciu o niepełnosprawność[29].

W następnym roku Komitet przedstawił podobne uwagi na Węgrzech[30]. Jednakże, w pewnym sensie, uwagi przedstawione węgierskiemu rządowi były nawet silniejsze, ponieważ wyraźnie określiły ustawę, która pozwala na aborcję w przypadkach niepełnosprawności płodu jako formę dyskryminacji na gruncie niepełnosprawności, co jest zakazane na mocy artykułu 5 KPON[31].

Komitet wyraził obawę, że węgierskie prawo zezwala na aborcję „w szerszym zakresie niż w ogólnym założeniu dotyczącym płodów z niepełnosprawnością, uszkodzeniami, a tym samym dokonuje dyskryminacji bazując na niepełnosprawności”[32].  Wydaje się, że Komitet pośrednio jest za objęciem stanowiska, że płód cieszy się prawami na mocy KPON, pomimo braku jakiegokolwiek wyraźnego oświadczenia w tej sprawie w traktacie[33]. W takim przypadku, stosunek Komitetu oznacza odejście od dominującego podejścia w prawie międzynarodowym, które tradycyjnie nie uwzględnia praw płodu w traktatach dotyczących praw człowieka, ale raczej zezwala poszczególnym państwom na ustalenie, czy płód korzysta z praw w tym państwie w ramach krajowego systemu prawnego[34]. Należy zauważyć, że prawo do braku dyskryminacji jest zdefiniowane w KPON by obejmowało prawo do racjonalnych usprawnień; zatem jeśli płód korzysta z prawa do braku dyskryminacji w myśl ustawy KPON to powinno być również zawarte prawo do otrzymania racjonalnych uprawnień zapewnianych przez stronę państwa[35]. Zdaniem tego autora jest możliwa inna interpretacja zalecenia Komitetu, że Węgry zniosą wszystkie rozróżnienia oparte na niepełnosprawności w prawie aborcyjnym, Komitet może być przekonany, że pozwalając na aborcję na gruncie płodowych niepełnosprawności dyskryminuje ludzi, którzy już żyją z niepełnosprawnością.

Obawia się, że rządy mogą interpretować komentarze Komitetu jako „zaproszenie” – wstęp do ograniczania dostępu do aborcji. Obrońcy prawa reprodukcyjnego skrytykowali zalecenia Komitetu odnośnie Hiszpanii i Węgier. Na przykład, w 2013 roku, CRR przedstawiło komentarz do prac Komitetu jako części jego „pół dniowej” dyskusji na temat niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt[36]. CRR, wskazał, że komentarze Komitetu odnośnie Hiszpanii i Węgier mogą być zinterpretowane jako sprzeczne stanowisko, które zostało ustanowione przez Organizację Narodów Zjednoczonych (UN) na mocy różnych ustaw dotyczących praw człowieka, które nakłaniają rządy do liberalizacji prawa do aborcji i zmniejszenia liczby nielegalnych i niebezpiecznych aborcji przyczyniających się do śmiertelności matek[37].

CRR ostrzegł również, że „Komitet  ograniczając kobietom dostęp do legalnej aborcji nie powstrzyma ich przed poszukiwaniem możliwości przerwania ciąży, jeżeli podjęły taką decyzję. Takie ograniczenia tylko zmuszą je do uciekania się do form tajnej i niebezpiecznej aborcji, która może narazić je na utratę zdrowia, życia[38].

Ostatnie wydarzenia w Hiszpanii potwierdzają, że CRR ma powody, by być zainteresowanym zaleceniami Komitetu. W 2013 roku, konserwatywna Partia Ludowa (PP), obecna partia rządząca w Hiszpanii, zaproponowała uchwalenie ustawy zakazującej aborcji w większości przypadków, w tym również w przypadku niepełnosprawności płodu. Chociaż ta ustawa została nazwana w tłumaczeniu na język angielski jako „chroniąca życie płodu i prawa kobiet ciężarnych” rządowy projekt skłonił się przede wszystkim w kierunku ochrony płodu[39]. Faktycznie gdyby został uchwalony ten projekt to byłby jednym z najbardziej restrykcyjnych ograniczeń dotyczących aborcji w Europie[40].

Pierwszy wprowadzony w grudniu 2013 roku, projekt ustawy proponował przywrócenie ogólnego zakazu aborcji tylko z dwoma wyjątkami: (1) aborcja będzie dopuszczona do dwunastego tygodnia, jeśli ciąża była wynikiem przemocy seksualnej, co zostało zgłoszone do policji; oraz (2) aborcja będzie dopuszczona do dwudziestu dwóch tygodni, jeśli dwóch lekarzy potwierdzi, że ciąża zagraża fizycznemu jak i psychicznemu zdrowiu matki[41].

Jak pierwotnie proponowano, projekt rządu nie zawierał żadnego wyjątku dla przypadków niepełnosprawności płodu. Chociaż trudno jest ocenić wpływ zaleceń Komitetu to jednak wybrany moment projektu wskazuje, że poglądy Komitetu mogą mieć również wpływ na stanowisko rządu w tej kwestii[42].

Propozycja hiszpańskiego rządu by zakazać prawie wszystkich przypadków aborcji spowodowała ogromne antyrządowe protesty[43]. Odmowa, uwzględnienia przypadkówniepełnosprawności płodu była szczególnie kontrowersyjna i wywołała sprzeciw nawet wśród członków rządzącej partii[44].

Rząd początkowo usiłował rozwiązać ten sprzeciw obiecując w słowie końcowym, że kobieta w ciąży może rościć prawo, że jej własne zdrowie jest zagrożone przez niepełnosprawny płód[45]. Ostatecznie jednak, hiszpański rząd został zmuszony do wycofania proponowanej ustawy, co skłoniło Ministra Sprawiedliwości do złożenia rezygnacji[46].                                                                    Jednak przeciwnicy aborcji w innych krajach najprawdopodobniej będą starali się wykorzystywać komentarze Komitetu w sprawie Hiszpanii i Węgier w celu wzmocnienia swoich argumentów przeciw aborcji, zwłaszcza w drugim trymestrze ciąży, kiedy zaburzenia płodu są często diagnozowane[47].

 

[1]Zob. CRPD, supranote 17, at art. 34 (umożliwiający powołanie CRPD, składający się z 12 ekspertów legitymujących się wysoką pozycją moralną, doświadczeniem, kompetencją, wybierani przez stronę państwa i artykuł 34 (3) określający, że świadczą oni usługi w ramach swoich kompetencji)

[2]CRPD, supranote 17, w art. 35(1).

[3]Id.

[4] PEGGY BRETT AND PATRICK MUTZENBERG, CENTRE FOR CIVIL AND POLITICAL RIGHTS,

U.N. HUMAN RIGHTS COMMITTEE PARTICIPATION IN THE REPORTING PROCESS: GUIDELINES FOR

NON-GOVERNMENTAL ORGANIZATIONS 10–11 (2010)

[5]Zob. Disabled Persons’ International, SHADOW REPORTING GUIDELINES ON THE

CONVENTION ON THE RIGHTS OF PERSONS WITH DISABILITIES FOR DISABLED PEOPLES’

ORGANIZATIONS (DPO) AND CIVIL SOCIETY ORGANIZATIONS (Dec. 2012

[6]CRPD, supranote 17, w art. 35.

[7]For analysis of the role of civil society in a similar process under the CEDAW, see

Carole J. Petersen and Harriet Samuels, The International Convention on the Elimination of All

Forms of Discrimination Against Women: A Comparison of Its Implementation and the Role

of Non-Governmental Organizations in the United Kingdom and Hong Kong, 26 HASTINGS

INT’L & COMP. L. REV. 1, 1 (2002).

[8]Press Release, Landmark UN Treaty on Rights of Persons with Disabilities Enters Into

Force (May 3, 2008), dostępne na http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=26554#.

[9]Implementation of the Convention on the Rights of Persons with Disabilities, Initial

Reports Submitted by States Parties in Accordance with Article 35 of the Convention: Spain,

May 3, 2010, U.N. Doc. CRPD/C/ESP/1 [odSpain Initial Report].

[10]Population Division of the Department of Economic and Social Affairs of the United

Nations Secretariat, Population Policy Data Bank: Spain 2 [od Population Policy

Data Bank: Spain] http://www.un.org/esa/population/publications/abortion/doc/spain.doc.

[11]Associated Press, Spain OKs New Abortion Law, AngersChurch, NBC NEWS, Feb. 2,

2010, http://www.nbcnews.com/id/35565952/ns/world_news-europe/t/spain-oks-newabortion-

law-angers-church/#.VDtHffldWSp.

[12]Zob. Organic Law of March 3 on Sexual and Reproductive Health and Voluntary

Termination of Pregnancy art. 14 (2-2010) (Spain), dostępnena

http://reproductiverights.org/sites/crr.civicactions.net/files/documents/Organic%20law%202-

2010%20on%20SRH%20and%20voluntary%20pregnancy%20termination%20-

%20English%20Translation.pdf).

[13]Letter from Ana Rosa Alcalde, Managing Dir., Alianzaporla Solidaridad, et al. to

Minister Alberto Ruiz-Gallardón, Minister of Justice_Spain (May 12, 2014), dostępnena

http://www.hrw.org/news/2014/05/12/ngo-letter-spanish-justice-minister-abortion-bill.

[14]Organic Law on Sexual and Reproductive Health and Voluntary Termination of

Pregnancy, supra note 251, at w . 15.

[15]Id.

[16]Spain Initial Report, supra note 248, w ¶ 48 (on the right to life).

[17]Zob. Population Policy Data Bank: Spain, supra note 249, at 2.

[18]CRPD, supra note 17, w art. 33 (obligating States Parties to establish or maintain one or

more independent mechanisms to promote, protect and monitor implementation of the CRPD).

[19]ComitéEspañol de Representantes de Personas con Discapacidad, Human Rights and

Disability: Alternative Report Spain, ¶ 26 (Oct. 13, 2010).

[20]Committee on the Rights of Persons with Disabilities, List of issues to be taken up in

connection with the consideration of the initial report of Spain, concerning articles 1 to 33 of

the Convention on the Rights of Persons with Disabilities, June 20, 2011, ¶ 4

[21]Id.

[22]Id.

[23]Zob. CRPD, supranote 17, w art. 4.

[24]Id.

[25]RespuestasdelGobierno de España a la lista de cuestiones (CRPD/C/ESP/Q/1) que

debenabordarse al examinar el informeinicial de España (CRPD/C/ESP/1) [Reply of Spain

to the List of Issues of the Committee on the Rights of Persons with Disabilities, U.N. Doc.

CRPD/C/ESP/Q/1/Add.1], Comitésobrelos Derechos de las Personas con Discapacidad

[Committee on the Rights of Persons with Disabilities], 4–5 (2011) (Spain),

http://tbinternet.ohchr.org/_layouts/treatybodyexternal/Download.aspx?symbolno=CRPD%2f

C%2fESP%2fQ%2f1%2fAdd.1&Lang=en [od Reply of Spain to the List of Issues].

[26]Id. w 9–10.

[27]Id.

[28]Summary record (partial)* of the 4th meeting, Sept. 20, 2011, U.N. Doc.

CRPD/C/6/SR.4, 6th Sess., w ¶ 2,

http://tbinternet.ohchr.org/_layouts/treatybodyexternal/Download.aspx?symbolno=CRPD%2f

C%2f6%2fSR.4&Lang=en.

[29]Committee on the Rights of Persons with Disabilities, Concluding Observations of the

Committee on the Rights of Persons with Disabilities Spain, Sept. 19–23, 2011, U.N. Doc.

CRPD/C/ESP/CO/1, 6th Sess., ¶¶ 17–18,

http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/CRPD/6thsession/CRPD.C.ESP.CO.1_en.doc

[hereinafter Concluding Observations Spain].

[30]Committee on the Rights of Persons with Disabilities, Concluding Observations on the

Initial Periodic Report of Hungary, Sept. 17–28, 2012, U.N. Doc. CRPD/C/HUN/CO/1, 8th

Sess., ¶ 1, available nahttp://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/CRPD/8thSession/CRPDC-

HUN-CO-1_en.doc [hereinafter Concluding Observations Hungary].

[31]Id. W ¶¶ 17–18.

[32]Id.

[33]Id. W ¶¶ 15–16, 27.

[34]See generally, Copelon et al., supra note 161; Cook & Dickens, supra note 162.

[35]The CRPD’s definition of discrimination in Article 2, begins by stating that

“discrimination on the basis of disability” shall mean any “distinction, exclusion or restriction

on the basis of disability which has the purpose or effect of impairing or nullifying the

recognition, enjoyment or exercise, on an equal basis with others, of all human rights and

fundamental freedoms in the political, economic, social, cultural, civil or any other field.”

This language is similar to the definition of discrimination w artykule1 of the CEDAW treaty.

However, the CRPD goes on to state that discrimination also includes “denial of reasonable

accommodation” and to define that term. CRPD, supranote 17, w art. 2.

[36]Center for Reproductive Rights: Submission to the Committee on the Rights of Persons

with Disabilities, Half Day of General Discussion on Women with Disabilities, OFFICE OF THE

U.N. HIGH COMM’R FOR HUMAN RIGHTS, http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CRPD/Pages/DGD2013.aspx (accessed by clicking submission 24).

[37]Id. at 9.

[38]Id. at 9.

[39]Letter from Ana Rosa Alcalde, Managing Dir., Alianzapor la Solidaridad, et al. to

Minister Alberto Ruiz-Gallardón, Minister of Justice_Spain (May 12, 2014), available at

http://www.hrw.org/news/2014/05/12/ngo-letter-spanish-justice-minister-abortion-bill.

[40]Id. at 7–8.

[41]Press Release, Ctr. For Reprod. Rights, Spain Abortion Bill Violates Human Rights

(May 12, 2014), http://reproductiverights.org/en/press-room/spain-abortion-bill-violateshuman-

rights.

[42]Concluding Observations Spain, supra note 268, w ¶¶ 17–18.

[43]AshifaKassam, Thousands of pro-abortion protesters gather in Spain, THE GUARDIAN,

Feb. 1, 2014, http://www.theguardian.com/world/2014/feb/01/thousands-pro-abortionprotesters-

spain-madrid.

[44]Guy Hedgecoe, Spain’s abortion legislation ‚changed after protests’, IRISH TIMES, June

24, 2014, http://www.irishtimes.com/news/world/europe/spain-s-abortion-legislationchanged-

after-protests-1.1842594.

[45]Id.

[46]Zob. David Roman and Olivia Crellin, Spain Scraps Plan to Tighten Abortion Law,

WALL STREET JOURNAL, Sept. 23, 2014, dostępnenahttp://www.wsj.com/articles/spainscraps-

plan-to-tighten-abortion-law-1411481671.

[47]The CRPD has already been cited in other contexts as authority for the position that

access to later-term abortions should be curtailed. Zob. Parliamentary Inquiry into Abortion on

the Grounds of Disability, PARLIAMENTARY INQUIRY REPORT (July 2013),

http://www.abortionanddisability.org; see also Brief for Jerome Lejeune Foundation USA et

  1. as Amici Curiae in Support of Petitioners, Horne v. Isaacson, 82 U.S.L.W. 3193 (U.S. Jan.

13, 2014) nr 13-402, dostępne na http://bdfund.org/wordpress/wpcontent/

uploads/2013/10/FILED-AmicusLeJeuneSDiDSC-BDF.pdf.