Regionalny Konwent Mazowiecki 2018

Wnioski z Mazowieckiego Konwentu Osób z Niepełnosprawnościami

Fotorelacja i informacje: https://www.facebook.com/konwentmazowiecki/

Temat 1: reprezentacja osób z niepełnosprawnościami przed władzami publicznymi

 

Podczas dyskusji staraliśmy się odnaleźć przyczyny sytuacji, że w Polsce nie mamy dobrej reprezentacji osób z niepełnosprawnościami. Taka silna reprezentacja pozwoliłaby na rozmawianie z władzami publicznymi na równych zasadach, podczas gdy obecnie władza może sobie swobodnie wybierać, z kim będzie rozmawiać i konsultować rozwiązania dotyczące niepełnosprawności. Takiej reprezentacji nie stanowi obecnie Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych, Koalicja na rzecz osób z niepełnosprawnością oraz Krajowa Rada Konsultacyjna. Pośród przyczyn wskazano:

 

  1. Silne uzależnienie organizacji pozarządowych od środków publicznych, które stawia je w słabszej pozycji wobec władz publicznych. Jednym z możliwych rozwiązań może być bon świadczeniowy, który pozwalałby organizacjom usługowym na konkurowanie pomiędzy sobą wśród usługobiorców, a nie przed władzami publicznymi.
  2. Brak środków na utrzymanie organizacji parasolowej. Rozwiązaniem wskazanym w dyskusji mogłoby być stworzenie niezależnego funduszu na utrzymanie takiej organizacji.
  3. Konkurowanie pomiędzy sobą organizacji, zwłaszcza o środki publiczne. To z kolei utrudnia współpracę pomiędzy organizacjami. Wiąże się to ściśle z punktem 2.
  4. Praca tylko w swoim środowisku i zamknięcie na inne. Podczas sesji padły 2 pomysły na zaradzenie temu. Pierwszy to wzajemne poznanie się, czyli wspólne organizowanie spotkań zapoznających z daną organizacją, aby inni mogli zrozumieć, czym się zajmuje. Drugi to apel, by podczas następnej konferencji każdy występujący nie skupiał się tylko na swoim temacie, ale opowiedział też o innej niepełnosprawności, innym zakresie problemowym itp. To pomoże zbudować solidarność wewnątrz środowiska.
  5. Zbyt mała liczba osób z niepełnosprawnością angażujących się w działalność publiczną, a jednocześnie na tyle kompetentnych, by być partnerami do współpracy z władzami publicznymi. Podczas dyskusji wybrzmiało, że jest coraz lepiej i może powoli ten odpowiedni poziom zaczynamy osiągać.
  6. Słaba współpraca z władzami publicznymi, na co zwróciła uwagę pos. Kornelia Wróblewska. Narzekała na brak współpracy, brak materiałów i słaby kontakt.
  7. Problemem jest także niska obecność osób z niepełnosprawnościami w ciałach kolegialnych, zajmujących się sprawami osób z niepełnosprawnościami. Są to na przykład Krajowa Rada Konsultacyjna, Rada Nadzorcza PFRON, Komisja Ekspertów przy RPO.
  8. Niejednorodność stanowisk w konsultacjach jest problemem, który zgłaszali przedstawiciele władz. Oczekują jednomyślności i jednakowych opinii w konkretnej sprawie. Wydaje się, że to oczekiwanie jest trudne do spełnienia, jeżeli uwzględnić różnorodność organizacji. Warto jednak dążyć do ujednolicania tych opinii poprzez współpracę.

 

Wnioski z dyskusji

 

  1. Potrzebna jest nam reprezentacja silna, kompetentna i niezależna od władz publicznych. Wskazano na 1) możliwość stworzenia nowej organizacji, 2) restauracji Koalicji na rzecz osób z niepełnosprawnościami, 3) połączenia Koalicji z ruchem kongresowym. Wskazano także sam Kongres, który mógłby wyłonić kilkuosobowe grono osób, które miałyby pełnić rolę reprezentacji i mogłyby być rozliczone podczas kolejnego Kongresu. Żadna z propozycji nie została głęboko przedyskutowana.
  2. Należy zwiększyć obecność osób z niepełnosprawnościami w ciałach doradczych i kolegialnych zajmujących się problematyką niepełnosprawności. Wprowadzić to można ustawowo, na przykład poprzez zamianę organizacji związkowych i pracodawców na organizacje osób z niepełnosprawnością. Można także zapewnić parytety w tych ciałach, zarówno ustawowo, jak i poprzez odpowiedni sposób powoływania członków.
  3. Nie oczekujemy, że Pełnomocnik rządu ds osób niepełnosprawnych ma być osobą z niepełnosprawnością. Jest to stanowisko polityczne, a Pełnomocnik realizuję politykę rządu oraz pilnuje jego interesów. Być może potrzebny byłby rzecznik osób z niepełnosprawnością, o ile jego umocowanie byłoby dostatecznie silne.
  4. Pojawił się także postulat utworzenia rady self-adwokatów, która miałaby pozwalać na regularne kontakty z władzami publicznymi i prezentowanie potrzeb tej grupy.

Jacek Zadrożny

 

Temat 2: dostępność komunikacji informacji

Podczas tej sesji zostały omówione kwestie związane z art. 21 KPON, oraz rekomendacje Komitetu ONZ w zakresie tego artykułu. Następnie zostały przestawione stanowiska dotyczące dostępu do komunikacji i informacji poszczególnych grup osób z niepełnosprawnościami.

Osoby niewidome mają duży problem z dostępnością druków urzędowych i samych urzędów, które nie są dostosowane do ich potrzeb. Nadal wiele publicznych stron internetowych nie spełnia standardów WCAG2.0 AA, pomimo tego, iż powinny być dostępne już 3 lata temu. Nowo tworzone aplikacje na smartfony często nie są dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnością wzroku. Dostępność do dóbr kultury nadal jest mocno ograniczona, pomimo tego iż mamy opracowane standardy dotyczące audiodeskrypcji. Nadal bardzo rzadko stosuje się ją już na etapie produkcji mimo iż jest to znacznie tańsze od wprowadzenia jej w późniejszym okresie. W dostępie do radia i telewizji brakuje informacji, które programy są nadawane z audiodeskrypcją lub tłumaczeniem na język migowy.  Brakuje jednolitych standardów i rozwiązań w tym zakresie. Niedostępność   urządzeń RTV i AGD – brakuje instrukcji, jak również paneli dotykowych dostosowanych do obsługi przez osoby niewidome. Brakuje standardów i jednolitych rozwiązań dotyczących planów tyflograficznych stosowanych w całej Polsce

 

W przypadku osób głuchych powinniśmy pamiętać o tym, iż niektóre osoby posiadają bardzo słabą znajomość języka polskiego. Standard WCAG 2.00 dopiero na poziomie AAA przewiduje dostępność dla osób głuchych tj. tłumaczenie na język migowy. Brakuje dostępu do tłumaczy języka migowego oraz informacji gdzie ich szukać , na listach tłumaczy  prowadzonych przez wojewodów często są zapisane osoby, które mają tylko podstawową znajomość języka migowego. Dostęp do tłumaczy jest również utrudniony z tego powodu, że osoba niesłysząca najpierw musi wypełnić wniosek który jest dla niej niezrozumiały. Jednostki administracji publicznej często nie realizują ustawy o języku migowym innych środkach komunikowania się.

W dalszej części panelu mówiliśmy o tym, ze dostęp do informacji jest podstawowym prawem każdego człowieka , jeżeli nie mamy dostępu do informacji tzn. , że nie mamy żadnych praw. Już pierwsza rekomendacja ONZ mówi o tym, że powinniśmy zapewnić dostęp do informacji dla osób z niepełnosprawnością intelektualną. Dokumenty prawne są dla tych osób nieczytelne i niezrozumiałe,  brakuje tekstów łatwych w czytaniu i rozumieniu podstawowych umów np. bankowych, cywilno – prawnych itp. Nie zostały opracowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej materiały edukacyjne w tekstach łatwych. PSONI wypracowało standardy dla tekstu łatwego, lecz brakuje specjalistów, którzy przygotowywaliby takie teksty na szeroką skalę.

Podczas panelu poruszyliśmy również kwestię dostępności do usług administracji publicznej i instytucji wspierania rynku pracy. O ile dostęp do PUP w większych miastach jest zapewniony to nadal mamy problemy z dostępnością instytucji rynku pracy w małych miejscowościach. Brakuje wiedzy jak udzielić pomocy osobom z niepełnosprawnościami.

Mówiliśmy również o chaosie komunikacyjnym i braku jednej platformy, na której znajdowałyby się materiały dostępne dla wszystkich zainteresowanych (osoby z wszelkimi niepełnosprawnościami). Brakuje miejsca w sieci, w którym otrzymamy pełną informację dotyczącą wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.

Rekomendacje i wnioski z dyskusji:

– Powinniśmy wykorzystywać wypracowane dotychczas standardy dotyczące dostępności do informacji i komunikacji.  Brak realizacji powyższych standardów do dyskryminacja osób z niepełnosprawnościami.

– Potrzebnej jest wypracowanie dostępności do informacji dla różnych form czynności prawnych dla wszystkich grup osób z niepełnosprawnościami.

–    Potrzebne jest zwiększenie dystrybucji środków na instytucje wspierające rynek pracy. Redystrybuowanie niewykorzystanych środków na szkolenia pracowników PUP w celu wsparcia procesu zatrudniania OzN.

– Potrzebne jest wprowadzenie konsultacji z organizacjami pozarządowymi rozwiązań dostępnościowych na etapie planowania inwestycji.

– Konieczne jest zebranie informacji o różnych formach wsparcia w jednym miejscu, które będzie miało treści dostępne dla wszystkich grup osób z niepełnosprawnościami.

– Obecna kampania wyborcza jest niedostępna dla osób z niepełnosprawnościami, brakuje tłumaczeń na język migowy. Utrudnione jest również korzystanie z głosowania korespondencyjnego. Powoduje to wykluczenie OzN z życia społecznego.

– Należy silnie promować i upowszechniać informacje pisane w formacie easy-to-read-text (ETRT)  i w Polskim Języku Migowym.

– Należy wprowadzić sankcje za brak dostępności informacji w dostępnej formie.

Opracował

Krzysztof Kotyniewicz