Raport zbiorczy z monitoringu działań jednostek administracji centralnej na rzecz wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami.

logotyp projektu Monitoring Konwencj - polewej stronie grafika taka jak przy kongresie i raporcie - symboliczne przedstawienie ludzi trzymających się za ręce tworzących koło - koloru fioletowego oraz po prawej napis Monitoring wdrażania Konwencji

Konwencja? Sprawdzam!
Raport zbiorczy z monitoringu działań jednostek administracji centralnej na rzecz wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób
z niepełnosprawnościami.

Agata Gawska
Zamawiający: Polski Związek Głuchych
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

—————————————————————————————————-

Ściągnij raport na swój komputer Dokument w WORD

Dokument w PDF

—————————————————————————————————-

Wprowadzenie

Raport zbiorczy stanowi podsumowanie projektu „Administracja centralna na rzecz Konwencji
o prawach osób z niepełnosprawnościami. Monitoring wdrażania.”, realizowanego przez Polski Związek Głuchych w partnerstwie z Fundacją Instytut Rozwoju Regionalnego oraz Polskim Stowarzyszeniem na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną. Stanowi on podsumowanie raportów końcowych i weryfikujących, opracowywanych w trakcie trwania projektu – przygotowanych na podstawie monitoringów przeprowadzonych w 51 instytucjach administracji centralnej.

Należy zaznaczyć, iż głównym celem prowadzonych monitoringów było „zwiększenie zdolności instytucji monitorowanych do wdrażania postanowień Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych poprzez analizę działań instytucji, sformułowanie rekomendacji dotyczących działań instytucji oraz weryfikację ich wykorzystania”.

Bazą wyjściową dla działań, realizowanych w ramach projektu była treść Konwencji ONZ
o Prawach Osób Niepełnosprawnych[1], przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 13 grudnia 2006 roku. Opiera się ona na zasadach:

  1. poszanowania przyrodzonej godności, autonomii osoby, w tym swobody dokonywania wyborów, a także poszanowanie niezależności osoby,
  2. niedyskryminacji,
  3. pełnego i skutecznego udziału w społeczeństwie i integracji społecznej,
  4. poszanowania odmienności i akceptacji osób z niepełnosprawnościami, będących częścią ludzkiej różnorodności oraz ludzkości,
  5. równości szans,
  6. dostępności,
  7. równości mężczyzn i kobiet,
  8. poszanowania rozwijających się zdolności niepełnosprawnych dzieci oraz poszanowanie prawa dzieci z niepełnosprawnościami do zachowania tożsamości.

Zakres działań, jaki obejmuje Konwencja, dotyczy m.in. podnoszenia świadomości społecznej, szeroko rozumianej dostępności, prawa do życia, równości wobec prawa, wolności
i bezpieczeństwa osobistego, wolności od wykorzystania i przemocy, swobody przemieszczania się i obywatelstwa, mobilności, wolności wypowiedzi, poszanowania prywatności, poszanowania domu i rodziny, edukacji, zdrowia, rehabilitacji, pracy i zatrudnienia, odpowiednich warunków życia i opieki socjalnej, udziału w życiu publicznym i politycznym, udziału w życiu kulturalnym, sporcie i rekreacji.

Z uwagi na rozległy zakres obszarów przyjęto metodologię monitoringu instytucji, uwzględniającą:

1.  Udostępnienie instytucji monitorowanej ankiety samooceny.

2.  Analizę wyników samooceny z wykorzystaniem dostępnych informacji na temat instytucji monitorowanej.

3.  Wybór obszarów, które będą przedmiotem monitoringu.

4.  Stworzenie planu monitoringu.

5.  Zebranie danych z wybranych obszarów.

6.  Analizę zebranych danych i tworzenie rekomendacji.

7.  Przygotowanie raportu wstępnego.

8.  Analizę raportu wstępnego przez instytucję monitorowaną.

9.  Spotkanie podsumowujące, w trakcie, którego opracowywana jest treść raportu końcowego wraz z rekomendacjami.

10.  Wizytę weryfikującą i opracowanie raportu weryfikującego.

Zespół, realizując monitoring, dążył do pozyskania informacji na temat działania instytucji monitorowanej za pomocą poniższych metod:

•   badania i obserwacje bezpośrednie (np. miejsc i budynków);

•   pozyskiwanie danych od personelu instytucji monitorowanej (np. w formie pisemnej lub wywiadów);

•   pozyskiwanie danych od osób z niepełnosprawnościami i ich otoczenia oraz innych podmiotów (w tym organizacji pozarządowych), które współpracują z instytucją monitorowaną – np. poprzez wywiady indywidualne lub grupowe, analizę raportów opracowanych przez te instytucje;

•   analiza dokumentacji instytucji monitorowanej i dokumentacji dotyczącej działań instytucji;

•   działania analityczne – badanie związków przyczynowo- skutkowych i wyciąganie z nich wniosków.

Ważną częścią tworzenia raportu końcowego było stworzenie rekomendacji. W celu zapewnienia przejrzystej struktury rekomendacji tworzono je zgodnie z metodą MoSCoW. Metoda MoSCoW oznacza podzielenie rekomendacji dla instytucji monitorowanej na takie, które:

•   muszą być wdrożone (MUST),

•   powinny być wdrożone (SHOULD),

•   mogą być wdrożone (COULD),

•   nie będą wykorzystane w trakcie trwania projektu (WON’T).

Ponadto rekomendacje z monitoringu zostały podzielone na:

•   takie, które można było wykorzystać i zweryfikować ich wykorzystanie w trakcie projektu,

•   takie, które są możliwe są do wykorzystania przez instytucję dopiero po zakończeniu projektu.

Na raport zbiorczy składa się opis przebiegu poszczególnych monitoringów, w tym daty monitoringów, typy jednostek monitorowanych oraz obszary objęte monitoringiem.
W dalszej części opisuje się problemy oraz bariery we wdrażaniu Konwencji, na jakie natrafiły zespoły monitoringowe w trakcie trwania monitoringów. Powyższe bariery oraz przyczyny
ich wystąpienia zostały szczegółowo opisane, co przełożyło się na zaprezentowane
w kolejnym rozdziale najczęściej pojawiających się rekomendacji dla danego typu instytucji monitorowanych. W dalszym etapie raport odnosi się do stopnia wykorzystania przez instytucje monitorowane wyżej wspomnianych rekomendacji z monitoringu. Końcową część stanowi analiza porównawcza stanu przestrzegania Konwencji w monitorowanych instytucjach
i ich jednostkach organizacyjnych w odniesieniu do różnych rodzajów niepełnosprawności.
Na zakończenie raportu sformułowano wnioski.


[1] Konwencja ogłoszona w dzienniku ustaw 2012 poz. 1169. Tekst Konwencji posługuje się terminem „osób niepełnosprawnych”, w projekcie używano określenia osoby z niepełnosprawnościami zaczerpniętego z oryginalnego tekstu dokumentu „person with disabilities”