Artykuł 8 – Podnoszenie świadomości

Listopad 20, 2014
logo tekstu łatwego do czytaniaArtykuł 8 – Podnoszenie świadomości

Agata Gawska (Fundacja Aktywizacja)

Tekst po Panelach eksperckich:

Świadomość społeczna w zakresie niepełnosprawności od kilku lat jest coraz większa ale wciąż niepozbawiona stereotypów. Kształtowanie świadomości wymaga pracy na wszystkich etapach życia oraz z całym otoczeniem, w tym z rodziną osób z niepełnosprawnością z uwzględnieniem różnorodności samych osób niepełnosprawnych i ich potrzeb. Działania Państwa w zakresie podnoszenia świadomości są marginalne i wyrażają się głównie w przekazywaniu środków organizacjom pozarządowym, które te działania realizują z własnej inicjatywy.

Kształtowanie świadomości na etapie wczesnego dzieciństwa opiera się głównie na edukacji przedszkolnej, a brak jest tu działań integracyjnych. Podstawa programowa dla wychowania przedszkolnego i dla szkół podstawowych traktuje niepełnosprawność w aspekcie charytatywnym: „uczeń wie, że dzieci niepełnosprawne znajdują się w trudnej sytuacji i pomaga im”. Podstawa dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych promuje model włączający, uwzględniając zadania pozytywnej postawy oraz poszanowania godności osób z niepełnosprawnościami. Pomimo korzystnych zapisów w podstawach programowych brakuje monitorowania czy założenia podstawy są realizowane. Jak pokazuje praktyka ten temat często jest w procesie kształcenia pomijany z powodu nieznajomości zagadnienia przez nauczycieli. Kształcenie na poziomie wyższym, nawet na kierunkach społecznych, często oderwane jest od różnorodności w samej niepełnosprawności i stereotypizuje postrzeganie niepełnosprawności przez pryzmat osoby na wózku.

Działania podejmowane na rzecz świadomości najbliższego otoczenia, w tym rodziny, realizowane są przez organizacje pozarządowe. Przedsięwzięcia mające na celu podnoszenie świadomości społeczeństwa realizowane są w znakomitej większości także przez organizacje pozarządowe z wykorzystaniem środków publicznych (PFRON, samorząd). Większość inicjatyw to działania promujące twórczość osób z niepełnosprawnościami, dokonania sportowe lub przekaz ukazujący „niezwykłe” dokonania niepełnosprawnych, co nie realizuje postanowień Konwencji, gdzie główny nacisk kładzie się na promowanie praw i godności, zwalczania stereotypów czy zdolności do pracy. Podejmowane inicjatywy powielają funkcjonujące stereotypy szufladkujące osoby z niepełnosprawnością jako nieaktywne społecznie i zawodowo. Działania te nie mają charakteru włączającego w społeczeństwo- patrz festiwale twórczości, specjalne zawody sportowe. Charytatywny model niepełnosprawności przejawia się także w kampaniach 1%, co utrwala stereotyp osób z niepełnosprawnością jako poszkodowanych przez los, chorych, niesamodzielnych. Zbyt mało działań podejmuje tematy równoprawnego funkcjonowania społecznego i zawodowego, poszanowania praw i obowiązków. Niemniej takie inicjatywy podejmowane są coraz częściej. Przywołać można działania podejmowane w 2013 roku przez partnerów: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, organizacje pozarządowe i samorządy lokalne. Współpraca zaowocowała realizacją kilkunastu konferencji w całej Polsce podnoszących świadomość społeczeństwa, w tym 6 poświęconych zdolności do zatrudnienia oraz propagowania idei zarządzania różnorodnym zespołem.

Należy zauważyć, że tematyka niepełnosprawności podejmowana jest przez media publiczne, które to działania wspierane są przez regulacje prawne, w tym udostępnianie czasu antenowego organizacjom pozarządowym. W praktyce jest to martwa regulacja m.in. z uwagi na nieatrakcyjny czas antenowy emisji. Temat niepełnosprawności jest coraz powszechniejszy w publicznych mediach głównie jako temat interwencyjny. Niemniej można zaobserwować działania zgodne z  postanowieniami Konwencji, są to m.in: program III Polskiego Radia audycja „Na wyciągnięcie ręki”; udział prezenterów z niepełnosprawnościami w publikowanych audycjach, np. Wiadomości TVP 1.

Większość inicjatyw podejmowanych na rzecz podnoszenia świadomości społeczeństwa przez rząd, organizacje pozarządowe, czy media mają tożsamy powtarzalny charakter w aspekcie realizacyjnym- kampanie billboardowe, programy medialne interwencyjne, festiwale.

 

Tekst autorski:

Podstawa programowa dla wychowania przedszkolnego i dla szkół podstawowych traktuje niepełnosprawność w aspekcie charytatywnym: „uczeń wie, że dzieci niepełnosprawne znajdują się w trudnej sytuacji , i pomaga im”. Podstawa dla gimnazjów i szkól ponadgimnazjalnych promuje model włączający uwzględniając zadania pozytywnej postawy oraz poszanowania godności osób z niepełnosprawnościami.

Przedsięwzięcia mające na celu podnoszenie świadomości społeczeństwa realizowane są w znakomitej większości przez organizacje pozarządowe z wykorzystaniem środków publicznych, na przykład z PFRON lub samorządu. Większość inicjatyw to działania promujące twórczość osób z niepełnosprawnościami, dokonania sportowe lub przekaz ukazujący „niezwykłe” dokonania niepełnosprawnych, co nie realizuje postanowień Konwencji, gdzie główny nacisk kładzie się na promowanie praw i godności, zwalczania stereotypów czy zdolności do pracy. Podejmowane inicjatywy powielają funkcjonujące stereotypy szufladkujące osoby z niepełnosprawnością jako nieaktywne społecznie i zawodowo; działania te nie mają charakteru włączającego w społeczeństwo- patrz festiwale twórczości, specjalne zawody sportowe.

Zbyt mało działań podejmuje tematy równoprawnego funkcjonowania społecznego i zawodowego, poszanowania praw i obowiązków. Niemniej takie inicjatywy podejmowane są coraz częściej, przywołać można działania podejmowane w 2013 roku przez partnerów: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, organizacje pozarządowe i samorządy lokalne. Współpraca zaowocowała realizacją kilkunastu konferencji w całej Polsce podnoszących świadomość społeczeństwa, w tym 6 poświęconych zdolności do zatrudnienia oraz propagowania idei zarządzania różnorodnym zespołem.

Należy zauważyć, że tematyka niepełnosprawności podejmowana jest przez media publiczne, które to działania wspierane są przez regulacje prawne, w tym udostępnianie czasu antenowego organizacjom pozarządowym. Temat niepełnosprawności jest coraz powszechniejszy w publicznych mediach głównie jako temat interwencyjny, niemniej można zaobserwować działania zgodne z postanowieniami Konwencji, są to m.in: – program III Polskiego Radia audycja „Na wyciągnięcie ręki”, – udział prezenterów z niepełnosprawnościami w publikowanych audycjach- np. Wiadomości, TVP 1.

Większość inicjatyw podejmowanych na rzecz podnoszenia świadomości społeczeństwa czy to przez rząd, organizacje pozarządowe czy media mają tożsamy powtarzalny charakter w aspekcie realizacyjnym- kampanie bilboardowe, programy medialne interwencyjne, festiwale.

Należy Uzupełnić podstawę programową dla przedszkoli i szkół podstawowych o zadania z zakresu włączania osób z niepełnosprawnościami w społeczeństwo oraz poszanowania ich praw i godności. Należy zwiększyć liczbę działań mających na celu prezentowanie osób z niepełnosprawnościami jako pełnoprawnych członków społeczeństwa- rodziców, pracowników, wyborców, sąsiadów, kolegów- osób, które spotykamy w codziennym życiu. Należy w działaniach promocyjnych odejść od modelu charytatywnego prezentowania niepełnosprawności. Należy zrewidować wydatkowanie środków publicznych na działania utrwalające stereotypy na rzecz działań promujących postanowienia art. 8 Konwencji- działania mające na celu przedstawienie osób z niepełnosprawnością w sposób zgodny z celami Konwencji. Dla poprawy społecznego odbioru przekazu należy wprowadzić innowacyjne metody promowania włączania osób z niepełnosprawnościami w życie społeczne i zawodowe, w tym angażując same te osoby w podejmowane działania świadomościowe. Należy wykorzystywać nowe trendy w obszarze promocji i PR oraz nowe media, w tym portale społecznościowe.

3 comments on “Artykuł 8 – Podnoszenie świadomości
  1. Spotkanie konsultacyjne Warszawa napisał(a):

    Zbyt wiele stereotypów w postrzeganiu środowiska osób niepełnosprawnych (brak zwrócenia uwagi na elementy „normalności życia” mimo wszystko itp.)

  2. Beata Tomecka-Nabiałczyk napisał(a):

    Podnoszenie świadomości społecznej na temat niepełnosprawności powinno być już na etapie edukacji. Problemem jest nie tylko brak działań integracyjnych, ale przede wszystkim brak zmian w mentalności. Dzieci powielają zachowania rodziców. Często, gdy dziecko z niepełnosprawnością trafia do placówki edukacyjnej, sami rodzice „zdrowych” dzieci grożą lub nawet „zabierają” swoje dzieci i przenoszą do innych placówek. W obliczu samofinansowania się placówek i niżu demograficznego (co przekłada się to na utratę pracy przez personel), dyrekcja ulega i odmawia przyjęcia dziecka z niepełnosprawnością.

  3. M. Kowalski FADO napisał(a):

    Wprowadzenie do przedmiotu „Wiedza o społeczeństwie” informacji o Konwencji Praw Osób Niepełnosprawnych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*