Artykuł 30 – Udział w życiu kulturalnym, rekreacji, wypoczynku i sporcie

Listopad 20, 2014
Artykuł 30 – Udział w życiu kulturalnym, rekreacji, wypoczynku i sporcie

Justyna Mańkowska (Fundacja Katarynka)

Tekst po Panelach eksperckich:

W Polsce Kultura Głuchych jest wspierana przez inicjatywy oddolne. Nie istnieją projekty systemowe, ani priorytety np. w programach Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które wspierają bezpośrednio kulturę osób niesłyszących jako odrębną od kultury polskiej.Dostępność kultury polskiej dla osób niesłyszących pozostawia dużo do życzenia. Problemem są kina czy teatry, gdzie brakuje napisów. Polskie prawo autorskie pozwala na korzystanie z utworów już opublikowanych dla potrzeb osób niepełnosprawnych. Ten dozwolony użytek jest tak szeroki, jak pozwalają na to regulacje międzynarodowe. Jednak ogranicza szeroką dystrybucję utworów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Polska jest stroną traktatu z Marakeszu.
Zmiany w przepisach o wsparciu sportowców z niepełnosprawnościami zrównują wysokość świadczeń paraolimpijczyków ze świadczeniami olimpijczyków.[3] Mimo tego profesjonalny sport osób z niepełnosprawnościami jest niedofinansowany – dostęp do stypendiów sportowych jest ograniczony.Również publiczne media nie budują profesjonalnego wizerunku paraolimpijczyków – brakuje choćby transmisji
z paraolimpiad. Nie ma też wsparcia dla regularnego i ciągłego uczestniczenia w sporcie rekreacyjnym, a trenerzy nie są szkoleni w trenowaniu osób niepełnosprawnych.
Przykładem wykluczenia z rekreacji jest brak dostosowanych rowerów tzw. handbike’ówi tandemów przy ogólnej dostępności rowerów miejskich i promocji tej dziedziny sportu.
Widoczna jest jednak większa aktywność w konsumpcji sportu i aktywizacji poprzez wychodzenie i uczestniczenie osób z niepełnosprawnościami w wydarzeniach sportowych.

[1]Art. 6 Ust 1 Konstytucji RP

[3]Ustawa o sporcie z 25 czerwca 2010r

 

 

Tekst autorski:

Działania na rzecz udziału osób niepełnosprawnych w „mainstreamie” życia kulturalnego są w Polsce rozproszone. Na uwagę zasługują polskie teatry, które zapewniają audiodeskrypcję i napisy w większych polskich miastach. Także muzea organizują oprowadzania i warsztaty dla niepełnosprawnych odbiorców oraz szkolenia pracowników. Niestety polskie kina są praktycznie niedostępne. Filmy z audiodeskrypcją i napisami są pokazywane na zamkniętych pokazach. Potrzeba działań systemowych zwiększających dostępność kin– najlepszym egzekutorem tych działań byłby PISF[1], który dofinansowując produkcje filmowe i działalność kin studyjnych, mógłby w kryteriach konkursów zawrzeć warunek konieczny – dostosowanie filmów i pokazów do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Coraz więcej miejsc użyteczności kulturalnej, sportowej i turystycznej jest w Polsce dostępnych. Przykłady to nowe ekspozycje muzealne, przebudowane teatry, muzea, czy galerie. Także infrastruktura sportowa jest w lepszym stanie, niż jeszcze kilka lat temu. w tej chwili jest ok. 15 dostępnych stadionów i hal. wymuszają to m.in. wymogi licencyjne PZPN). Cztery stadiony w Polsce na stałe oferują audiodeskrypcję. W obszarze dostępności przodują muzea. Przykłady to muzea w Krakowie, Warszawie, Wrocławiu i Łodzi, gdzie ekspozycje posiadają audiodeskrypcję, tyflografiki lub multimedia z językiem migowym. Aktywne są też instytucje kultury w mniejszych miastach. Także infrastruktura turystyczna jest coraz lepiej dostosowana. Przykłady to Jaskinia Niedźwiedzia, Nowa Ruda, ZOO Wrocław. Sektor usług turystycznych jest szkolony z obsługi niepełnosprawnych klientów np. z inicjatywy Polskiej Organizacji Turystycznej. Przykładem dostępnej infrastruktury kultury jest NINATEKA, czyli strona z multimediami Narodowego Instytutu Audiowizualnego. Wiele filmów, spektakli i materiałów audiowizualnych posiada audiodeskrypcję, napisy i tłumaczenie migowe. Problemem w dostosowaniu muzeów, które mieszczą się w zabytkowych budynkach są często trudności formalne tj. brak zgody konserwatorów zabytków na adaptację pomieszczeń. Dobrym narzędziem adaptacji i dostosowania instytucji kultury są zamówienia publiczne, dzięki czemu instytucje obligują wykonawców do odpowiednich działań na rzecz osób z niepełnosprawnościami.

W Polsce Kultura Głuchych jest wspierana przez organizacje pozarządowe. Nie istnieją projekty systemowe, ani priorytety np. w programach Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które wspierają bezpośrednio kulturę osób niesłyszących jako odrębną od kultury polskiej.

Dostępność kultury polskiej dla osób niesłyszących pozostawia dużo do życzenia. Kina i pokazy filmowe są właściwie niedostępne, ponieważ nie ma pokazów z napisami dla niesłyszących. Udostępnienie spektakli teatralnych z napisami i językiem migowym rozwija się w teatrach większych miast. Muzea otwierają się na niesłyszących odbiorców, udostępniając multimedia i oprowadzania muzealne w języku migowym.

Polskie prawo autorskie pozwala na korzystanie z utworów już opublikowanych dla potrzeb osób niepełnosprawnych. Ten dozwolony użytek jest tak szeroki, jak pozwalają na to regulacje międzynarodowe. Jednak ogranicza szeroką dystrybucję utworów dostosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych. Polska jest stroną traktatu z Marakeszu.

Aktywność sportowa osób z niepełnosprawnościami jest w Polsce mocno niedofinansowana. Jednym z powodów jest postrzeganie jej jako rodzaju rehabilitacji i rekreacji, a nie profesjonalnego zajęcia. Stowarzyszenia sportowe prowadzące kadrę narodową nie szukają alternatywnych źródeł finansowania. Brakuje także klubów kibiców z niepełnosprawnościami, które organizacyjnie wspierają w kibicowaniu-ważnej metodzie aktywizacji społecznej. Widoczna jest jednak większa aktywność w konsumpcji sportu i aktywizacji poprzez wychodzenie i uczestniczenie osób z niepełnosprawnościami w wydarzeniach sportowych.

[1]Państwowy Instytut Sztuki Filmowej

3 comments on “Artykuł 30 – Udział w życiu kulturalnym, rekreacji, wypoczynku i sporcie
  1. Spotkanie konsultacyjne Kraków napisał(a):

    Więcej pieniędzy dla sportu osób niepełnosprawnych

  2. Spotkanie konsultacyjne Kraków napisał(a):

    Stypendia sportowe dla najlepszych sportowców (nie każdy otrzymuje)

  3. Beata Tomecka-Nabiałczyk napisał(a):

    Środki na wsparcie finansowe sportu osób z niepełnosprawnościami są wielokrotnie niższe od środków na promocje sportu ( przeliczeniu na 1 osobę).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*